Skąd się wziął Dzień Kobiet?

 Dzień Kobiet – przy okazji takiego święta aż sama zaczyna śpiewać się piosenka w wykonaniu niezapomnianego Eugeniusza Bodo (w filmie „Zabawka” z 1933 r)

„Kochane baby, ach te baby, człek
by je łyżkami jadł.
Tęgi chłop, co lekko w ręku ła-
mie sztaby.
Względem baby jest jak dziec-
ko, całkiem słaby.
Baby, ach, te baby, czym by bez
nich był ten świat?
Co tu łgać, co tu kryć, spróbuj
bez baby żyć.
Gdy Ci uda się taka sztuka, to
jest chwat!”

Tak, tak, dziś Kobietki kochane jest nasz dzień. I fajnie – ja tam lubię dostawać kwiatki, całuski i czekoladki. A wiecie skąd w ogóle wzięło się świętowanie Dnia Kobiet? Zakrzykniecie: jasne! Z komuny. I będziecie pamiętać jedynie o goździku, nylonowych rajstopach i koszmarnej kawie. A to, Kobietki kochane nie do końca było tak… A jak?

“Dzień Kobiet” w starożytnym Rzymie

A mianowicie uczeni bardzo chętnie sięgają już do czasów starożytnych, kiedy to dnia 1 marca obchodzono tak zwane matronalia. Było to święto poświęcone patronce kobiet, zwłaszcza mężatek, bogini Junonie.  Tym właśnie dniu organizowano uroczystości mające na celu upamiętnienie rocznicy narodzin syna Junona, boga Marsa. Inne podania mówią z kolei, że ów dzień miał upamiętnić pokój, jaki Rzymianie zawarli z Sabinami.
Z kolei 11 czerwca obchodzono inne święto, o podobnej nazwie, a mianowicie matralia. Te uroczystości poświęcone były bogini świtu i poranka Mater Matuta. Cytując książkę pt. „Religie świata rzymskiego” możemy się dowiedzieć, że „Matrony rzymskie przybywały na tę uroczystość, kołysząc w ramionach dzieci nie własne, lecz swoich sióstr. Wprowadzono do świątyni niewolnicę, którą następnie wyganiano uderzeniami rózg. Ten dziwny obrzęd można zrozumieć tylko przez porównanie z wedyjską wersją mitu. Jutrzenka wypędza ciemności, walcząc z nieprzyjacielem, którego zwycięża. Przynosi w ten sposób Słońce, dziecko swej siostry Nocy”.

“Dzień Kobiet” – wieki naszej ery

Teraz zrobimy gwałtowny przeskok o kilka naprawdę dobrych wieków wprost do wieku XVII, kiedyż to tworzył pewien sowizdrzalski poeta, Jan Kijan. Otóż pan Jan, w zbiorze „Fraszki nowe sowizdrzałowe” (1615 r) takie oto składał pięknym paniom życzenia:

„Ich mościłam białogłowym bo to delikatni,
Gdzie ich kilka pospołu, jak różane kwiatki.
Wino rajskie w gloneczkach, miłościwe panie,
Limunije, cytryny, waszmość proszę na nie.
Dla gładyszek przyniosłem foremnego mydła,
Mam i dragant, kamforę, inne rumieniła,
Wódki rajskie, co od nich rumienieje lice,
A dla starszych tureckie, piękne bawełnice”.

Zygmunt Gloger – o etymologia słowa “kobieta”

Zygmunt Gloger, przywoływany już zresztą przeze mnie we wpisach z okazji Bożego Narodzenia, podchodzi do terminu „kobieta” bardzo poważnie, jednak nie mniej interesująco: Encyklopedia Staropolska: Białogłowa, biała głowa, białka, pospolita dawniej u nas nazwa niewiasty, kobiety, od białego głowy zawicia (powiki), które było od czasów lechickich powszechnym zwyczajem narodowym. Wyraz kobieta, lubo równie dawny, a może dawniejszy niż białogłowa, był niegdyś obelżywym, bo znaczył tyle co samica. (…) Obecnie jeszcze u ludu kaszubskiego, który bardzo wiele archaizmów staropolskich przechowuje, wyraz białka stale jest używany w znaczeniu: kobieta, żona. Wyrazu kobieta lub wiejski używa dotąd w duchu języka i znaczeniu dawnym, mianując kobietami swoje żony, ale nigdy córki niezamężne, które, gdyby ktoś tak nazwał, wezmą to za obelgę”.
 To ci dopiero ciekawostka! Wyraz „kobieta” jako obraźliwy.

Dzień Kobiet – historia najnowsza

Troszkę sobie tutaj poopowiadaliśmy opowieści, a teraz czas tę prawdziwą, realną historię dnia kobiet. Badacze starający się rozwikłać genezę tego (pięknego) święta wskazują na liczne demonstracje odbywające się na przełomie XIX i XX wieku w Ameryce Północnej i Europie. Były to demonstracje ówczesnych robotnic, które domagały się przyznania im praw wyborczych, a także wysuwały inne ekonomiczne i społeczne postulaty. Pierwsze na świecie obchody Narodowego Dnia Kobiet odbyły się 28 lutego w 1909 rok, a ich organizatorem była Socjalistyczna Partia Ameryki. Natomiast pierwszy Międzynarodowy Dzień Kobiet został ustanowiony podczas zjazdu II Międzynarodówki Socjalistycznej w Kopenhadze.

20160523 090030 595x335 - Skąd się wziął Dzień Kobiet?

Dzień Kobiet – siła kobiet

W kolejnym , 1911 roku, kobiety w Austrii, Niemczech, Danii i Szwajcarii i w innych państwach również wyszły na ulice, aby walczyć o swoje prawa. Trend ten był tak silny, że nawet w Rosji w latach 1913/14 kobiety zorganizowały masowe protesty, dołączając protesty przeciwko I wojnie światowej. Ba! W wyniku nasilających się protestów w 1917 roku abdykował car. Ponieważ wówczas Rosja posługiwała się jeszcze kalendarzem juliańskim, marsze wyruszały w ostatni dzień lutego. Jednak wg kalendarza gregoriańskiego był to właśnie 8 marca. Po rewolucji październikowej ustalono Międzynarodowy Dzień Kobiet na 8 marca. Do naszego kraju huczne obchody tego święta trafiły akurat z ZSRR po II wojnie. I co? I jak większość szczytnych idei w tamtych czasach został wypaczony i sprowadzony do roli święta, kiedyż to władza może błysnąć i chwalić się „sukcesami”. Opowiadali głupoty, a telewizja transmitowała relacje z odwiedzin PRLowskich dygnitarzy w kolejnych fabrykach. Gwoździem programu było wręczenie goździka i niezwykle wówczas chodliwych, acz mało dostępnych rajstop nylonowych i kawy. Czasem trafiało się i mydło. Popołudniami i wieczorami zaś panowie, zanim spędzać czas ze swoimi damami, woleli wznosić kolejne toasty za ich zdrowie z kumplami… Cóż, te czasy na szczęście już minęły i dziś to święto ma charakter prywatny. Pod TYM linkiem znajdziecie pomysł, w jaki sposób go uczcić.

Dzień kobiet – przykładowe życzenia

Jeśli kompletnie nie macie pomysłu, co napisać na bileciku dołączonego do bukietu, już podpowiadam ;):

„Dla mych kobiet, dla mych pań
Mam dziś mnóstwo pięknych zdań.
Bez pań, nie ma tu co kryć, Bardzo ciężko przecież żyć.
A więc dla myc cudnych dam
Takie dziś życzenia mam:
Niech pan każdy zapamięta,
Że dzień kobiet nie od święta,
Lecz na codzień ma świętować.
Tego chciałem powinszować.”

„Dziś dzień kobiet, chciałbym zatem
Obdarować Cię tym kwiatem,
Wielkim pudłem czekoladek,
Wygraj w lotto, dostań spadek,
No i jeszcze, że tak powiem,
Ciesz się bardzo dobrym zdrowiem,
Niech Ci humor dopisuje,
Niech go nigdy nic nie psuje.”

„Dziś dzień kobiet. Mam dla Ciebie
Kilka życzeń: żyj jak w niebie,
Niech Cię smutek nie zadręcza,
A Twój uśmiech niczym tęcza
Niechaj świat mój opromienia.
To były moje życzenia.”

Aforyzmy – kilka prawd o kobietach 😉 :

„Kobieta jest jak książka. Przeglądając, zawsze się na coś trafi” – Anatol France
„Każda kobieta to fortepian – tylko trzeba umieć grać” – Gabriela Zapolska
„Kobieta patrzy na jednego mężczyznę, rozmawia z drugim, a myśli o trzecim” – George Bernard Show
„Kobieta wybaczy ci wszystko oprócz jednego: tego, że jej nie kochasz.” – Alfred de Musset
„Kobiety wolą być naiwne, niż samotne.” – Gilbert Cesbron
„Cokolwiek się powie o kobiecie – jest prawdą” – Fryderyk Nietzsche

20160523 090045 595x335 - Skąd się wziął Dzień Kobiet?
Róża na Dzień Kobiet

Świętujcie!

Źródła:
„Encyklopedia staropolska” – Zygmunt Gloger
„Księga tradycji polskiej. Tradycje i przepisy kulinarne” – wydawnictwo Arkadia

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *